Jroß Zint Määtes

März 31, 2026 Rheimerlei

Jroß Zint Määtes

Jetz stell der für, de Welt ist jrod ens meddelalt,
un do küs mit em Riesenfloß vum schwatze Wald.
De Fahrt de Rhing erav is lang un äch die Hölle,
wodraan erkennste do, do bis jetz baal in Kölle?
Do meins, dat Wohrzeiche vun Kölle wor de Dom?
Nä, nä, fünfhungert Johr lang wor dat he de Toon
vun Jroß Zint Määtes, un nit de Kran do op däm Stumpe.
Dat jotische Jedöns mot he net su rääch fumpe.
He sin esu aalehrwürdije Bischoffssitze,
do liet mer sich sing Traditione nit stibitze.

Aanjefange hät de Jotik bei Paris
in Zint Denis. Dä Baustil wor och jo nit fies,
su elejant, abstrak, su janz un jar vernünftig.
Dä Dütsche un dä Kölsche han et leever zünftig
un nit asketisch wie dat Kluster vun Cluny,
su spack un ääns hät mer’t im hillich Kölle nie
jebruch. Die Jotik wor in Stein jemeißelt Mathe,
mer wullt et ävver wigger jrovv un bunt un satte
Jleederung in villfäldije Ruum un Rüme,
die Dütsche wullte kei jewusel nit versüüme.

He sühst de nit nor een, he sühst de drei Apsidde,
dat is vun der Jeburtskirch nit su janz verschidde,
un söns noch jitt et all dat, wat dozo jehüt,
nur ist dat Schiff ärch koot jerode. Beijestüürt
hätt do: Wat fröher Insel, wor jetz beste Lage,
drüm wor’n de Hüser huh. Et steiht janz usser Frage,
en Kirch muss hüher sin. Dat is kei bissche jotisch,
dat is total romanisch! Süns wör et idiotisch.

Staats stülp no usse sich, wat inne is ad rich,
et jitt su vill zu luure un is doch janzheitlich.
Üvver de Dächer vum Trikonchos sühst do Jivvel
stonn vum Querschiff, och de Rosetten sin nit üvvel.
Un dann dä Vierunsgtoon, jeflank vun dä vier kleine,
e Toon is jo en dütsche Eijenheit wie keine
süns. Durch die raffineete Jleederung der Wände
hält dat zosamme wie mit waagerääche Bände.
Bis hin zor Jalerie weed dat zonemmend plastisch
un widderhöllt sich dann am Toon, dat is phantastisch.

Aach, wat verzäll ich üch, ehr hat et vür’m Jeseech,
dat is doch en vill jrößer Musik wie en ärm Jedeech.

Groß St. Martin

Jetzt stell dir vor, die Welt ist gerade mal mittelalt,
und du kommst mit ’nem Riesenfloß vom Schwarzen Wald
Die Fahrt den Rhein hinunter ist lang und echt die Hölle,
woran erkennste da, du bis jetzt bald in Köln.
Du meinst, das Wahrzeichen von Köln war der Dom?
Nein, nein, fünfhundert Jahre lang war das hier der Turm
von Groß Sankt Martin, und nicht der Kran dort auf dem Stumpen.
Das gotische Gedöns wollte hier nicht so recht klappen.
Hier sind so altehrwürdige Bischofssitze,
da ließ man sich seine Traditionen nicht stibitzen.

Angefangen hat die Gotik bei Paris
in St. Denis. Der Baustil war auch gar nicht schlecht,
so elegant, abstrakt, so ganz und gar vernünftig.
Der Deutsche und der Kölner haben es lieber zünftig
und nicht asketisch wie im Kloster von Cluny,
so knapp und ernst hat man’s im heiligen Köln nie
gebraucht. Die Gotik war in Stein gemeißelt Mathe,
man wollte es aber weiter derb und bunt und satte
Gliederung in vielfältigen Raum und Räume,
die Deutschen wollten kein Gewusel nicht versäumen.

Hier haste nicht nur eine, hier haste drei Apsiden,
das ist von der Geburtskirche nicht so ganz verschieden.
Und sonst noch gibt es all das, was dazugehört,
nur ist das Schiff arg kurz geraten. Beigesteuert
hat da: Was früher Insel, war jetzt beste Lage,
drum war’n die Häuser hoch. Es steht ganz außer Frage,
eine Kirche muss höher sein. Das ist kein bisschen gotisch,
das ist total romanisch! Sonst wär es idiotisch.

Prächtig stülpt nach außen sich, was innen ist schon reich,
es gibt so viel zu schauen und ist doch ganzheitlich.
Über den Dächern vom Trikonchos siehst du Giebel
stehn vom Querschiff, auch die Rosetten sind nicht über.
Und dann der Vierungsturm, geflankt von den vier kleinen,
ein Turm ist ja ’ne deutshce Eigenart wie keine
sonst. Durch die raffinierte Gliederung der Wände
hält das zusammen wie mit waagrechten Bändern.
Bis hin zur Galerie wird das zunehmend plastisch
und wiederholt sich da. Das ist phantastisch.

Ach, was erzähle ich da, ihr habt es vor’m Gesicht,
das ist doch eine viel größere Musik als ein armes Gedicht.